ভিটামিন D, K আৰু কেলচিয়ামঃ বিপাক আৰু হাড়ৰ স্বাস্থ্য

Tataৰ mg (এক স্বাস্থ্যসেৱা কোম্পানী) লেবৰ দ্বাৰা ভাৰতৰ ২৭খন চহৰত চলোৱা ২.২ লাখৰো অধিক লোকৰ পৰীক্ষাৰ তথ্য অনুসৰি ভাৰতীয় জনসংখ্যাৰ প্ৰায় ৭৬ শতাংশ লোক ভিটামিন Dৰ অভাৱত ভুগি আছে। অর্থাৎ প্রতি ৪জন ভাৰতীয়ৰ ভিতৰত ৩জনেই ভিটামিন Dৰ অভাৱত ভুগি আছে। ইয়াৰে আটাইতকৈ বেছি প্ৰভাৱিত শাখা হৈছে ২৫ বছৰৰ তলৰ যুৱচাম।

ভিটামিন D আৰু K দুয়োটাই কেলচিয়ামৰ বিপাকত এক কেন্দ্ৰীয় ভূমিকা পালন কৰে। ভিটামিন Dয়ে ভিটামিন K-নিৰ্ভৰশীল প্রটিন উৎপাদনত সহায় কৰে, যাৰ বাবে কার্বক্সিলেচন প্রক্রিয়া সঠিকভাৱে সম্পাদনৰ বাবে ভিটামিন Kৰ প্ৰয়োজন হয়। ভিটামিন D আৰু ভিটামিন K দুয়োৰে অনুকূল ঘনত্ব, হাড় আৰু হৃদ স্বাস্থ্যৰ বাবে উপকাৰী।

শৰীৰত ভিটামিন Dৰ নিম্ন স্তৰৰ ফলত হাড়ৰ ঘনত্ব হ্রাস হ’ব পাৰে যাৰ ফলত অষ্টিঅ’পৰ’চিছ আৰু হাড় ভঙাৰ আশংকা বৃদ্ধি হয়। ভিটামিন Dৰ গুৰুতৰ অভাৱৰ ফলত শিশুৰ ক্ষেত্ৰত ৰিকেট হ’ব পাৰে। ৰিকেট হৈছে এনে এক স্থিতি, য’ত শিশুৰ হাড়ৰ বিকাশ প্ৰভাৱিত হয়। বিভিন্ন গৱেষণাই ভিটামিন Dৰ অভাৱৰ সৈতে ডায়েবেটিচ, উচ্চৰক্তচাপ, কৰ্কট ৰোগ আৰু মাল্টিপল্‌ ক্লেৰোচিছৰ দৰে অটো ইমিউন’ স্থিতিকে ধৰি অন্যান্য স্বাস্থ্য অৱস্থাক সম্পৰ্ক প্ৰমাণিত কৰিছে।

ভিটামিন D আৰু ইয়াৰ গুৰুত্ব

ভিটামিন D হৈছে এক চর্বি-দ্ৰৱণীয় ভিটামিন যি শৰীৰৰ সঠিক কাৰ্যকৰিৰ্তাৰ বাবে আৱশ্যকীয়। পেশী, ৰোগ প্ৰতিৰোধ প্ৰণালী আৰু কোষৰ বিকাশৰ বাবে ভিটামিন D গুৰুত্বপূৰ্ণ। প্ৰদাহ হ্ৰাস কৰাৰ উপৰি ভিটামিন Dয়ে ৰক্তচাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে আৰু হৃদযন্ত্ৰ সুৰক্ষিত কৰে। ই কেলচিয়াম বিপাকত মুখ্য ভূমিকা পালন কৰে। কেৱল ভিটামিন Dৰ উপস্থিতিতহে কেলচিয়াম সঠিক মাত্ৰাত শোষিত হয়। বৰ্তমান সময়ত যুৱচামৰ লগতে বয়স্ক লোকসকলৰ ভিটামিন Dৰ অভাৱ অতি দ্রুতগতিত বৃদ্ধি হৈ আছে। আশংকাজনক কথাটো হ’ল যে বহু লোকে চিকিৎসকৰ পৰামৰ্শ নোলোৱাকৈ বা তেওঁলোকৰ শৰীৰত ভিটামিন Dৰ প্ৰয়োজন হয় নে নাই অজ্ঞাত হৈ ভিটামিন D পৰিপূৰক (Supplement) গ্ৰহণ কৰে। ইয়াৰ ফলত শেহতীয়াকৈ ভাৰতত হাইপাৰভিটামিনোচিছ D- যাক ভিটামিন D বিষাক্ততা বুলিও কোৱা হয়, এনেধৰণৰ কেইবাটাও ঘটনা প্রতিবেদিত হৈছে। ইয়াৰ মুখ্য কাৰণ হৈছে ভিটামিন Dৰ অনুমোদিত পালি সম্পর্কে সঠিক জ্ঞান আৰু তথ্যৰ অভাৱ।

অতিবেঙুনীয়া বিকিৰণৰ কাৰ্যৰ দ্বাৰা ভিটামিন D , ৭-ডিহাইড্ৰ’কলেষ্টেৰল বা এৰ্গোষ্টেলৰ পৰা প্ৰাপ্ত কৰা হয় ৷ ৭-ডিহাইড্ৰ’কলেষ্টেৰল হৈছে কলেষ্টেৰলৰ এক ব্যুৎপত্তি আৰু ইয়াক অধিচৰ্মত পোৱা যায়। ছালত ষ্টে’ইড ৰিঙৰ ৯ আৰু ১০ অৱস্থানৰ মাজৰ বন্ধন অতিবেঙুনীয়া ৰশ্মিৰ দ্বাৰা ভঙা হয় । সেয়েহে ৰিং B খোলাৰ পিছত প্ৰ’ভিটামিন চেকোষ্টাল গঠন হয়। ৫ম আৰু ষষ্ঠ কার্বন পৰমাণুৰ মাজত CIS দ্বিবন্ধনৰ আইচোমেৰাইজেচনৰ ফলত এটা ট্ৰেন্স দ্বিবন্ধন গঠন কৰে (ষষ্ঠ কার্বন পৰমাণুৰ ওপৰত ঘূর্ণন)। ই ভিটামিন D3 বা চোলেকেলচিফেলৰ উৎপন্ন কৰে। সেয়েহে ভিটামিন Dক ‘সূর্য-উজ্জ্বল ভিটামিন’ বুলি কোৱা হয়, কিয়নো ই মানুহৰ শৰীৰৰ সূৰ্যৰ পোহৰৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ পিছতহে উৎপন্ন হয়। শীতকালত ভিটামিন Dৰ বেছিকৈ অভাৱ হোৱা দেখা যায়। লাভজনক ব্যৱহাৰৰ বাবে ভিটামিন D ভেঁকুৰৰ পৰা আহৰণ কৰা হয় (এর্গট)। যেতিয়া অতিবেঙুনীয়া পোহৰৰ লগত এগোষ্টেলৰ বিক্রিয়া হয় তেতিয়া এৰ্গোকেলচিফেল বা ভিটামিন D2 প্রস্তুত হয়। এই শৃংখলাত এক অসংপৃক্ততা আৰু এক অতিৰিক্ত মিথাইল গোটে (C28) ইয়াক ভিটামিন D2ক D3তকৈ পৃথক কৰে ৷

ভিটামিন D হৈছে এক প্র’হৰম’ন। চোলেকেলচিফেল প্রথমে যকৃতলৈ পাৰিবাহিত হয়, য’ত 25তম স্থানত হাইড্রক্সিলেচনৰ দ্বাৰা ২৫-হাইড্রক্সি চোলেকেলচিফেল (25 HCC)লৈ ৰূপান্তৰিত হয়। ২৫-হাইড্রক্সি চোলেকেলচিফেল হৈছে যকৃতত ভিটামিন Dৰ মুখ্য সংৰক্ষণ প্ৰকাৰ। ‘ভিটামিন D বাইণ্ডিং প্র’টিন’ (VDBP) য়ে প্লাজমাত 25-HCC মজুত ৰাখে। এনেদৰে ১-২৫-ডাইহাইড্রক্সি চোলেকেলচিলে (HCC) উৎপাদন হয়। ইয়াক কেলচিট্ৰিঅ’ল বুলিও কোৱা হয় কিয়নো ইয়াত ১, ৩ আৰু ২৫টা স্থানত তিনিটা হাইড্রক্সিল গোট থাকে। নতুন সামগ্রী কেলচিট্ৰিঅ’ল গঠন হৈছে ভিটামিন Dৰ সক্ৰিয় প্ৰকাৰ। ই একপ্ৰকাৰৰ হৰমন। নিম্ন চিৰাম কেলচিয়ামৰ ফলত পেৰাথাইৰইড হৰমন (PTH) মুকলি হয় যি কেলচিট্রিঅ’ল উৎপাদন প্ৰেৰিত কৰে ৷

যোৱা দশকত ২৫-হাইড্রক্সিভিটামিন D ঘনত্ব পুনৰুদ্ধাৰ কৰিবলৈ বহু ধৰণৰ ভিটামিন D পৰিপূৰকৰ প্ৰচাৰ কৰা হয় আৰু প্ৰতিদিনে ৪০০ IU (আন্তর্জাতিক একক) বা ১০ ug (RDA-NIN,ICMR) পালিৰ সৈতে ইয়াক সুৰক্ষিত বুলি গণ্য কৰা হয়। শেহতীয়া অধ্যয়নত পোৱা গৈছে যে ভিটামিন Dৰ অত্যধিক পৰিমাণ ইয়াৰ অভাৱৰ দৰেই মাৰাত্মক হ’ব পাৰে। সেয়েহে স্বাস্থ্যকৰ জীৱন যাপনৰ বাবে পৰ্যাপ্ত পৰিমাণ বজাই ৰখাৰ বাবে আমি এই ভিটামিন D পুষ্টিৰ বিষয়ে অৱগত হোৱাটো অতিকৈ জৰুৰী।

ভিটামিন K আৰু ইয়াৰ গুৰুত্ব

ভিটামিন K হৈছে ২-মিথাইল-১, ৪-নেফথোকুইনোনৰ সাধাৰণ ৰাসায়নিক গাঁথনি থকা যৌগৰ পৰিয়ালৰ সাধাৰণ নাম। ই এক চর্বি-দ্ৰৱণীয় ভিটামিন যি কিছুমান খাদ্যত প্ৰাকৃতিকভাৱে থাকে আৰু আহাৰ পৰিপূৰক হিচাপেও উপলব্ধ। এই যৌগবোৰৰ ভিতৰত আছে ফাইলোকুইনোন (ভিটামিন K1) আৰু মেনাকুইনোনৰ এটা শৃংখল (ভিটামিন K2 ) । মেনাকুইনোনবোৰৰ অসংপৃক্ত আইচোপেনাইল শৃংখল থাকে আৰু তেওঁলোকৰ কাষৰ শৃংখলাৰ দৈৰ্ঘ্যৰ ওপৰত আধাৰিত কৰি MK 13-ৰ জৰিয়তে MK-4 হিচাপে অস্তিত্ব থাকে। MK- 4, MK-7, আৰু MK-9 হৈছে ভাল গুণসম্পন্ন মেনাকুইনোন ।

ফাইলোকুইনোন মুখ্যতঃ সেউজীয়া শাক-পাচলিত পোৱা যায় আৰু এই ভিটামিনকে মেনাকুইনোনৰ মুখ্য আহাৰ প্ৰকাৰ হিচাপে গণ্য কৰা হয়। ই মুখ্যতঃ বেক্টেৰিয়া সৃষ্ট, বিভিন্ন প্রাণী উৎস আধাৰিত আৰু কিন্বিত খাদ্যত সামান্য পৰিমাণে থাকে। প্রায় সকলো মেনাকুইনোন (বিশেষকৈ দীঘল-শৃংখল মেনাকুইনোন) মানৱ অস্ত্ৰত বেক্টেৰিয়াৰ দ্বাৰাও উৎপন্ন হয়। আশ্চর্যজনক যে আমাৰ শৰীৰে ফাইলোকুইননৰ পৰা এক ৰূপান্তৰ প্ৰক্ৰিয়াৰ জৰিয়তে MK-4 প্রস্তুত কৰে য’ত বেক্টেৰিয়াৰ কাৰ্য অন্তর্ভুক্ত নহয় ।

ভিটামিন Kয়ে ভিটামিন K-নিৰ্ভৰশীল কার্বক্সাইলেজৰ বাবে এক কো-এনজাইম হিচাপে কাম কৰে, যি হৈছে হেমোষ্টেচিছ (তেজ গোট মৰা), হাড়ৰ বিপাক আৰু অন্যান্য বিবিধ শাৰীৰিক কাৰ্যত অন্তৰ্ভুক্ত প্রটিনৰ সংশ্লেষণৰ বাবে প্রয়োজনীয় এক এনজাইম। প্র’থ্রোম্বিন (ক্লটিং কাৰক ২) হৈছে প্লাজমাত থকা ভিটামিন K নিৰ্ভৰশীল প্রটিন যি তেজ গোট মৰা কাৰ্যত পোনপটীয়াকৈ জড়িত । ৱাফানি (কুমাডিন) আৰু কিছুমান এণ্টিকোৱাগুলেণ্টে (মুখ্যতঃ ইউৰোপত ব্যৱহৃত) ভিটামিন Kৰ কাৰ্যকলাপ বিৰোধিতা কৰে। সেই কাৰণে যিসকল ব্যক্তিয়ে এই এণ্টিকোৱাগুলেণ্ট গ্রহণ কৰি আছে তেওঁলোকে নিৰন্তৰ ভিটামিন K বাহাল কৰি ৰখাটো অত্যন্ত প্রয়োজনীয়।

মেট্রিক্স গ্লা-প্রটিন (MGP), সংবহন মসৃণ পেশী, হাড় আৰু কার্টিলেজত থকা ভিটামিন K নিৰ্ভৰশীল প্রটিন। লগতে যথেষ্ট বৈজ্ঞানিক গৱেষণাৰ কেন্দ্ৰবিন্দু, কিয়নো ই অস্বাভাৱিক কেচিফিকেচন হ্ৰাস কৰাত সহায় কৰিব পাৰে । অষ্টিঅ’কেলচিন হৈছে আন এক ভিটামিন K নিৰ্ভৰশীল প্রটিন যি হাড়ত থাকে আৰু হাড়ৰ খনিজকৰণৰ সৈতে জড়িত। সকলো প্রাপ্তবয়স্ক বাবে ভিটামিন Kৰ গ্ৰহণৰ বৰ্তমানৰ পৰামৰ্শ হৈছে 90-120 mcg/day (RDA-NIN,ICMR) |

ভিটামিন D আৰু K-য়ে কেনেদৰে কেলচিয়াম বিপাক আৰু হাড়ৰ স্বাস্থ্যত অৰিহণা যোগাব পাৰে?

হাড়ৰ স্বাস্থ্য বজাই ৰখা আৰু শৰীৰত কেলচিয়াম বিপাক নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত ভিটামিন D আৰু ভিটামিন K অতিকৈ গুৰুত্বপূৰ্ণ। দুয়োটা ভিটামিনে স্বতন্ত্রভাৱে কাম কৰে যদিও কেলচিয়াম শোষণ, ব্যৱহাৰ আৰু হাড় খনিজকৰণ অনুকূলিত কৰিবলৈ ইজনে সিজনৰ পৰিপূৰক হিচাপে কাৰ্য সম্পাদন কৰে। মানৱ অস্ত্ৰত কেলচিয়াম শোষণৰ বাবে ভিটামিন D অত্যাৱশ্যকীয়। যেতিয়া সূৰ্যৰ পোহৰে ছালত স্পৰ্শ কৰে শৰীৰে কেলচিট্টিঅ’ল (সক্রিয় ভিটামিন D)ৰ ৰূপত ভিটামিন D সং শ্লেষণ কৰে। এই সক্ৰিয় প্ৰকাৰে অন্ত্ৰৰ পৰা তেজৰ প্রবাহলৈ কেলচিয়াম আৰু ফছফাছ শোষণ কৰাত সহায় কৰে। পর্যাপ্ত ভিটামিন D অবিহনে শৰীৰে আহাৰত উপলব্ধ ভিটামিন Dৰ সহায়ত কেলচিয়াম দক্ষতাৰে শোষণ কৰিব নোৱাৰে ।

হাড়ৰ স্বাস্থ্যত ভিটামিন Dৰ ভূমিকা

কেলচিয়াম অৱশোষণঃ ভিটামিন D য়ে অন্ত্রত কেলচিয়াম-বাইণ্ডিং প্রটিনৰ অভিব্যক্তি বৃদ্ধি কৰে, যি খাদ্যৰ পৰা কেলচিয়াম শোষণ কৰাত
সহায় কৰে ।

কেলচিয়াম সংগ্রহঃ ই তেজত কেলচিয়ামৰ ভাৰসাম্য নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। যেতিয়া কেলচিয়ামৰ স্তৰ কম হয়, ভিটামিন Dয়ে তেজত সঠিক কেলচিয়ামৰ স্তৰ বজাই ৰাখিবলৈ হাড়ৰ পৰা তেজৰ প্ৰবাহলৈ কেলচিয়াম মুকলি কৰাত সহায় কৰে ।

হাড় খনিজকৰণঃ হাড়ৰ শক্তিৰ বাবে কেলচিয়াম অত্যাৱশ্যকীয় আৰু ভিটামিন Dয়ে হাড়ৰ কোষকলাত কেলচিয়াম জমা কৰাত সহায় কৰে, স্বাস্থ্যকৰ হাড় খনিজকৰণ বৃদ্ধি কৰে আৰু হাড়ৰ বিকাৰ যেনে ৰিকেট (শিশুৰ ক্ষেত্ৰত ) আৰু অষ্টিঅ’মালাচিয়া (প্রাপ্তবয়স্কৰ ক্ষেত্ৰত ) প্ৰতিৰোধ কৰে ৷

ভিটামিন Dৰ অভাৱৰ পৰিণাম

নিম্ন কেলচিয়াম শোষণঃ পর্যাপ্ত ভিটামিন D অবিহনে কেলচিয়াম শোষণ যথেষ্ট হ্রাস হয় । ইয়াৰ ফলত হাড় কোমল হ’ব পাৰে আৰু হাড় ভঙাৰ আশংকা বৃদ্ধি হ’ব পাৰে ।

হাড়ৰ দুৰ্বলতা আৰু বিকৃতিঃ দীৰ্ঘম্যাদী ভিটামিন Dৰ অভাৱৰ ফলত হাড় সম্পৰ্কীয় সমস্যা হ’ব পাৰে, যেনে- অষ্টিঅ’পেনিয়া, অষ্টিঅ’পৰ’চিছ আৰু পেশীৰ দুৰ্বলতা।

হাড়ৰ স্বাস্থ্যৰ বাবে ভিটামিন K গুৰুত্বপূৰ্ণ, কিয়নো ই হাড়ৰ খনিজকৰণত অন্তৰ্ভুক্ত প্ৰটিনৰ কার্যকলাপ নিয়ন্ত্ৰণ কৰে। যেনে- অষ্টিঅ’কেচিন- ই এক প্রটিন যি কেলচিয়ামক হাড়ৰ মেট্ৰিক্সাৰ সৈতে বান্ধি ৰখাত সহায় কৰে। ইয়াৰ ফলত হাড়বোৰ শক্তিশালী হৈ থাকিব পাৰে। ভিটামিন Kয়ে অষ্টিঅ’কেচিন সক্ৰিয় কৰে আৰু ধমনীৰ দৰে কোমল কোষকলাত কেল্‌চিফিকেচন প্রতিহত কৰি হাড়ৰ স্বাস্থ্যত পোনপটীয়া ভূমিকা পালন কৰা দেখা গৈছে।

হাড়ৰ স্বাস্থ্যত ভিটামিন Kৰ ভূমিকা

অষ্টিঅ’কেচিন সক্ৰিয়কৰণঃ ভিটামিন Kয়ে অষ্টিঅ’কেচিন সক্ৰিয় কৰে। ই একপ্ৰকাৰৰ প্রটিন যি হাড়ৰ মেট্ৰিক্সত কেলচিয়াম অন্তর্ভুক্ত কৰে। ই হাড় শক্তিশালী কৰাত আৰু হাড় ভঙা প্রতিহত কৰাত সহায় কৰে।

হাড়ৰ সংশোধনৰ নিয়ন্ত্রণঃ ভিটামিন Kয়ে হাড়-ৰেজবিং কোষ (অষ্টিঅ’ক্লাষ্ট) আৰু হাড় নির্মাণ কোষ (অষ্টিঅ’ব্লাষ্ট)ৰ কাৰ্যকলাপ সন্তুলিত কৰাত সহায় কৰে। ই হাড়ৰ অত্যধিক ভাঙনি প্রতিহত কৰাৰ সময়ত হাড়ৰ গঠন তৈয়াৰ কৰাত সহায় কৰে।

ধমনী কেল্‌চিফিকেচন প্ৰতিৰোধঃ ভিটামিন Kয়ে হৃদ স্বাস্থ্যৰ সৈতে সম্পর্কিত কোমল কোষকলা যেনে- ধমনী আদিৰ খনিজকৰণ নিয়ন্ত্ৰণ কৰাত সহায় কৰে আৰু ৰক্তনলীবোৰত কেলচিয়ামৰ ক্ষতিকাৰক পদার্থ জমা হোৱা প্রতিহত কৰে ৷

ভিটামিন Kৰ অভাৱৰ পৰিণাম

দুর্বল হাড়ঃ ভিটামিন Kৰ অভাৱৰ ফলত অষ্টিঅ’কেচিন সক্ৰিয়কৰণ হ্ৰাস হ’ব পাৰে আৰু হাড়ত কেলচিয়াম অন্তৰ্ভুক্তি হ্ৰাস হ’ব পাৰে। ই হাড়ৰ গঠন দুৰ্বল কৰিব পাৰে আৰু হাড় ভঙাৰ বিপদাশংকা বৃদ্ধি কৰিব পাৰে।

ধমনী কেচিফিকেচনঃ অপর্যাপ্ত ভিটামিন K2 ধমনী কেচিফিকেচন আৰু হৃদ স্বাস্থ্যৰ সমস্যাৰ বৰ্ধিত বিপদাশংকাৰ সৈতে সম্পর্কিত।

ভিটামিন D আৰু ভিটামিন K ৰ মাজৰ আন্তঃক্রিয়া

ভিটামিন D আৰু ভিটামিন Kৰ কাৰ্যবোৰ কেলচিয়াম বিপাক নিয়ন্ত্ৰণত আন্তঃসম্পর্কিত ভিটামিন Dয়ে কেলচিয়াম শোষণ বৃদ্ধি কৰে আনহাতে ভিটামিন Kয়ে নিশ্চিত কৰে যে কেলচিয়াম হাড়ত সঠিকভাৱে নিৰ্দেশিত হৈ ধমনীৰ দৰে কোমল কোষকলাত জমা নহয় ।

ভিটামিন Dয়ে অষ্টিঅ’কেচিনৰ উৎপাদন বৃদ্ধি কৰাত সহায় কৰে কিন্তু অষ্টিঅ’কেচিনে হাড়ত কেলচিয়াম বান্ধি ৰখাত কাৰ্যকৰীভাৱে কাম কৰাৰ বাবে ইয়াক সক্ৰিয় কৰিবলৈ ভিটামিন Kৰ প্ৰয়োজন।

একেলগে দুয়োটাই কেলচিয়াম হোমিঅষ্টেচিছৰ ভাৰসাম্য বজাই ৰখাত সহায় কৰে। লগতে প্রয়োজন হ’লে তেজৰ প্ৰবাহত কেলচিয়াম উপলব্ধ হোৱাটো নিশ্চিত কৰে আৰু হাড়ৰ গাঁথনি শক্তিশালী কৰে।

আহাৰত ভিটামিন D, K আৰু কেলচিয়ামৰ উৎস (কেলচিয়ামসমৃদ্ধ খাদ্য (প্রতি ১০০ g বা mL) (উৎস : NIN-ICMR)

বাজৰা (42 mg), ৰাগী (344 mg), ঘেঁহুৰ আটা (48 mg), ৰহৰ দাইল (56 mg), মাটিমাহৰ দাইল (154 mg), মগু মাহ (124 mg), কুলথী দাইল (287 mg), বক ফুলৰ পাত (1130 mg), চজিনা পাত (440 mg), নৰসিংহ পাত (830 mg), খুতুৰা শাক (397 mg), তিলৰ বীজ (1450 mg), ভজা চিনাবাদাম (77 mg), ছাগলী মাংস (150 mg), কণী (60 mg), ম’হৰ গাখীৰ (210 mg) আৰু গৰুৰ গাখীৰ (120 mg)।

ভিটামিন D সমৃদ্ধ খাদ্য (উৎস : Harvard T. H. Chan School of Public Health’s De- partment of Nutrition)

ভিটামিন D2 উদ্ভিদৰ পৰা তৈয়াৰ কৰা হয় আৰু কিছুমান পৰিপূৰকত পোৱা যায়। ভিটামিন D3 প্রাকৃতিকভাৱে মানৱ শৰীৰত উৎপন্ন হয় আৰু প্ৰাণীসৃষ্ট উৎসত পোৱা যায়। কিছুমান খাদ্য প্রাকৃতিকভাৱে ভিটামিন D3সমৃদ্ধ। সর্বশ্রেষ্ঠ উৎসবোৰ হ’ল চৰ্বিযুক্ত মাছ আৰু মাছৰ যকৃতৰ তেল। কণীৰ কুহুম আৰু পনীৰত কম পৰিমাণে ভিটামিন D3 পোৱা যায়। কিছুমান প্ৰজাতিৰ কাঠফুলাত কিছু ভিটামিন D2 থাকে, ইয়াৰ উপৰি কিছুমান ব্যৱসায়িকভাৱে বিক্ৰী হোৱা কাঠফুলাত ইচ্ছাকৃতভাৱে উচ্চ পৰিমাণৰ অতি বেঙুনীয়া পোহৰৰ সংস্পৰ্শলৈ অহাৰ বাবে অধিক পৰিমাণৰ ভিটামিন D2 নিহিত হৈ থাকে ।

ভিটামিন Kসমৃদ্ধ খাদ্য (প্রতি ১০০ gত) (উৎস : NIN-ICMR)

ৰহৰ দাইল (91 mcg), চয়াবিন (46 mcg), বক ফুলৰ পাত (269 mcg), খুতুৰা শাক (280 mcg), বন্ধাকবি ( 113 mcg), চজিনা পাত (479 mcg), চজিনা (358 mcg), মেথি পাত (428 mcg), সৰিয়হ পাত (192 mcg), কোমল ৰঙালাওৰ পাত (243 mcg), ৰঙালাও ( 83 mcg), মূলা পাত (185 mcg), পালেং শাক (325 mcg), কেপচিকাম সেউজীয়া (24 mcg), সৰু জাতৰ মাকৈ (75 mcg), ভেণ্ডি (21 mcg), কেঁচা কঁঠাল (22 mcg),পকা কঁঠাল (37 mcg), পিঁয়াজ পাত (44 mcg), ধনিয়া পাত ( 274 mcg), নৰসিংহ পাত (275 mcg), আদা (25 mcg), ক’লা জালুক (171 mcg) আৰু আখ্ৰোট (84 mcg)।

ভিটামিন D প্রাথমিকভাৱে অস্ত্ৰৰ পৰা কেলচিয়াম শোষণ বৃদ্ধি কৰা আৰু প্ৰয়োজন হ’লে হাড়ৰ পৰা তেজৰ প্ৰবাহলৈ কেলচিয়াম সংগ্ৰহ কৰাৰ বাবে দায়বদ্ধ। ভিটামিন K -য়ে নিশ্চিত কৰে যে কেলচিয়াম কার্যকৰীভাৱে হাড়ত অন্তৰ্ভুক্ত হৈছে আৰু ধমনীৰ দৰে কোমল কোষকলাত জমা হোৱা নাই। ই হাড়ৰ শক্তি বজাই ৰখাত সহায় কৰে আৰু ৰক্ত নলীবোৰত কেচিফিকেচন প্রতিহত কৰে। হাড়ৰ অনুকূল স্বাস্থ্যৰ বাবে দুয়োটা ভিটামিন D আৰু Kৰ পৰ্যাপ্ত স্তৰ থকাটো গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই ভিটামিনৰ অভাৱৰ ফলত কেলচিয়াম বিপাকত সমস্যা হ’ব পাৰে, হাড় দুর্বল হ’ব পাৰে আৰু হাড় ভঙা বা হৃদযন্ত্ৰৰ সমস্যা হোৱাৰ আশংকা বৃদ্ধি হ’ব পাৰে। সেয়েহে দুয়োটা ভিটামিনৰ সংমিশ্রণে কেৱল হাড়ৰ স্বাস্থ্যই নহয় আনকি সামগ্রিক হৃদস্বাস্থ্যকো সমৰ্থন কৰে ।

বিপ্লৱ ওজা