বিদ্যালয়ৰ দীঘলীয়া বন্ধত সন্তানৰ কেৰিয়াৰ গঠনত পিতৃ-মাতৃৰ ভূমিকা

ড° বুলজিৎ বুঢ়াগোহাঁই
কেৰিয়াৰ পৰামৰ্শদাতা তথা মুৰব্বী
যান্ত্ৰিক অভিযান্ত্ৰিক বিভাগ, অসম ডন বস্ক’ বিশ্ববিদ্যালয়

বিদ্যালয়ৰ গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধ আৰু বাৰ্ষিক পৰীক্ষাৰ পিছৰ বিৰতি কেৱল বিশ্ৰামৰ সময় নহয়। এই সময় ব্যক্তিগত বিকাশ, নতুন আগ্ৰহ আৱিষ্কাৰ আৰু কেৰিয়াৰৰ প্ৰাথমিক ধাৰণা লাভৰ সুযোগ। পিতৃ-মাতৃৰ সচেতন দিশ-নির্দেশনাই সন্তানক নতুন বিষয় শিকি আত্মবিশ্বাস আৰু জীৱনৰ লক্ষ্য স্পষ্ট কৰিবলৈ সহায় কৰে।

সন্তানৰ মনোভাব, অভ্যাস আৰু জীৱনৰ লক্ষ্য গঢ়ি তোলাত পিতৃ-মাতৃৰ ভূমিকা গুৰুত্বপূৰ্ণ। বিদ্যালয়ৰ ব্যস্ত সময়সূচীৰ বাবে শিক্ষার্থীয়ে নিজৰ আগ্ৰহ আৰু লক্ষ্যৰ বিষয়ে ভাবিবলৈ কম সুযোগ পায় ৷ বন্ধৰ সময়ত পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানৰ সৈতে সময় কটাই তেওঁলোকৰ আগ্ৰহ, দক্ষতা আৰু ভৱিষ্যতৰ দিশ বুজিবলৈ সহায় কৰিব পাৰে। যদি সম্পূর্ণ বন্ধৰ সময়খিনি টেলিভিছন, ম’বাইল, অনলাইন গেম বা অনর্থক ছ’চিয়েল মিডিয়াত ব্যয় কৰা হয়, তেন্তে সেই মূল্যৱান সময় অপচয় হয়। তাৰ পৰিৱৰ্তে পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক এনে কাৰ্যকলাপত উৎসাহিত কৰিব লাগে, যিয়ে বৌদ্ধিক, মানসিক আৰু পেছাগত বিকাশত সহায় কৰে ৷

বিদ্যালয় বন্ধৰ দিনত পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক আত্ম-আৱিষ্কাৰৰ দিশে উৎসাহিত কৰা অতি গুৰুত্বপূৰ্ণ। এই সময়ত তেওঁলোকে সন্তানৰ সৈতে সময় কটাই তেওঁৰ আগ্ৰহ, সামর্থ্য, আশা-আকাংক্ষা আৰু ভৱিষ্যতৰ লক্ষ্যসমূহৰ বিষয়ে আলোচনা কৰি সঠিক কেৰিয়াৰ দিশ নিৰ্ধাৰণত সহায় কৰিব পাৰে। ঘৰত শিথিল পাৰিবাৰিক আলোচনাৰ সময়ত পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক সহজ কিন্তু চিন্তাশীল প্রশ্ন সুধিব পাৰে- কোন বিষয় ভাল লাগে, কি কামে উৎসাহ দিয়ে, বা ভৱিষ্যতে কি কৰিব বিচাৰে। বন্ধুত্বপূৰ্ণ আৰু উন্মুক্ত পৰিৱেশত আলোচনা হ’লে সন্তান আত্মবিশ্বাসেৰে মতামত প্ৰকাশ কৰি নিজৰ আগ্ৰহ আৰু লক্ষ্য স্পষ্টভাৱে চিন্তা কৰিব পাৰে।

বিদ্যালয় বন্ধৰ দিনত পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক বিভিন্ন কেৰিয়াৰ বিকল্প অন্বেষণ কৰিবলৈ সহায় কৰিব পাৰে। পৰম্পৰাগত পেছাৰ বাহিৰেও আধুনিক বিশ্বত বহু নতুন ক্ষেত্র উপলব্ধ। তথ্যচিত্র, কিতাপ, ৱেবছাইট বা সফল পেছাদাৰী ব্যক্তিৰ সাক্ষাৎকাৰৰ জৰিয়তে পৰিচয় ঘটালে শিক্ষার্থীৰ দৃষ্টিভংগী বহল হয় আৰু নতুন সুযোগসমূহৰ বিষয়ে সচেতনতা বৃদ্ধি পায়। বন্ধৰ দিনত পঢ়াৰ অভ্যাস গঢ়ি তোলাৰ বাবে উৎকৃষ্ট সময়। গ্রন্থ পঢ়িলে জ্ঞান, ভাষা দক্ষতা, কল্পনাশক্তি আৰু কৌতূহল বৃদ্ধি পায়। জীৱনী, বিজ্ঞান, ইতিহাস বা উদ্ভাৱনৰ কাহিনী পঢ়িবলৈ পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক উৎসাহ দিলে অনুপ্ৰাণিত হয় আৰু অধ্যৱসায়, বিশ্লেষণাত্মক চিন্তা আৰু যোগাযোগ দক্ষতা বিকাশ পায় ৷

আজিৰ প্ৰতিযোগিতামূলক জগতত পাঠ্য পুথিৰ জ্ঞানৰ লগতে ব্যৱহাৰিক দক্ষতাও অতি প্রয়োজনীয়। বিদ্যালয়ৰ বন্ধৰ দিনত পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক কম্পিউটাৰ, যোগাযোগ, ৰাজহুৱা ভাষণ বা সৃজনশীল দক্ষতা আদি সম্পর্কে জ্ঞান লাভ কৰাত সহায় কৰিব পাৰে। এই ধৰণৰ কাৰ্যকলাপে মনোনিৱেশ, সৃজনশীলতা বৃদ্ধি কৰি ভৱিষ্যৎ কেৰিয়াৰৰ বাবে শক্তিশালী ভিত্তি গঢ়ি তোলে।

হ’বীসমূহক সৰু বুলি ভাবিলেও এইবোৰে শিশুৰ সুপ্ত প্রতিভা আৰু আগ্ৰহ চিনাক্ত কৰাত অত্যন্ত গুৰুত্বপূৰ্ণ ভূমিকা পালন কৰে। ছবি আঁকা, লেখা বা গেজেটৰ প্ৰতি আগ্ৰহ পিছলৈ কেৰিয়াৰ পথো হ’ব পাৰে। পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক এই আগ্রহসমূহ উৎসাহিত কৰিলে সৃজনশীলতা, আত্মপ্ৰকাশ আৰু শিকনৰ প্ৰতি দীৰ্ঘম্যাদী প্ৰেৰণাও বৃদ্ধি পায় ৷

বিদ্যালয়ৰ দীঘলীয়া বন্ধত স্বাধীনতা থাকিলেও অনিয়মিত অভ্যাস গঢ়ি উঠা উচিত নহয়। পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানৰ পঢ়া, দক্ষতা বিকাশ, শাৰীৰিক কাৰ্যকলাপ, বিশ্ৰাম আৰু পৰিয়ালৰ সময়সহ সুষম দৈনন্দিন ৰুটিন গঢ়িবলৈ সহায় কৰিব পাৰে। ঘৰৰ সৰু সৰু দায়িত্ব গ্রহণে দায়িত্ববোধ, আত্মনিৰ্ভৰশীলতা আৰু চৰিত্ৰ বিকাশতো সহায় কৰে।

কর্মক্ষেত্ৰত সফলতাৰ বাবে বৌদ্ধিক ক্ষমতাৰ লগতে ভাল শাৰীৰিক আৰু মানসিক স্বাস্থ্য প্রয়োজন। বিদ্যালয়ৰ বন্ধত পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক ক্রীড়া, ব্যায়াম বা যোগাভ্যাস আদি কাৰ্যসূচীত অংশগ্ৰহণ কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিব লাগে । এই কার্যকলাপবোৰে শক্তি আৰু একাগ্রতা বৃদ্ধি কৰে। এনে কার্যকলাপে দলীয় কাম, অনুশাসন, নেতৃত্ব আৰু স্থিতিস্থাপকতাৰ দৰে গুণ বিকাশ কৰি ভৱিষ্যৎ জীৱনত সহায় কৰে।

বিদ্যালয়ৰ দীঘলীয়া বন্ধত শিক্ষার্থীয়ে বাস্তৱ জীৱনৰ বিভিন্ন বৃত্তিৰ সৈতে চিনাকি হোৱাৰ সুযোগ পায়। পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক কর্মস্থলী ভ্ৰমণ, পেছাদাৰী ব্যক্তিৰ সৈতে আলোচনা বা বিভিন্ন ক্ষেত্ৰ পৰিদৰ্শন কৰাব পাৰে। এইবোৰে তেওঁলোকক বাস্তৱ অভিজ্ঞতা দিয়ে আৰু দায়িত্ব, প্রত্যাহ্বান বুজি ভৱিষ্যতে সচেতনভাৱে সঠিক কেৰিয়াৰ বাছনি কৰাত সহায় কৰে।

বিদ্যালয়ৰ দীঘলীয়া বন্ধত লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণ এক ফলপ্রসূ অভ্যাস। পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক পৰীক্ষাৰ ফলাফল বিশ্লেষণ কৰি উন্নতিৰ ক্ষেত্ৰ চিনাক্ত কৰিবলৈ সহায় কৰিব পাৰে। সমালোচনাৰ পৰিৱৰ্তে গঠনমূলক আলোচনা আৰু বাস্তৱসন্মত লক্ষ্য নিৰ্ধাৰণে শিক্ষাৰ্থীক অধিক প্ৰেৰণা, দিশ- নিৰ্দেশনা আৰু দায়িত্ববোধেৰে আগবাঢ়িবলৈ সহায় কৰে।

আধুনিক যুগত শিক্ষার্থীয়ে স্মার্টফোন আৰু অনলাইন মাধ্যমত অধিক সময় কটায় । পিতৃ-মাতৃয়ে তেওঁলোকক দায়িত্বশীলভাৱে প্রযুক্তি ব্যৱহাৰ কৰিবলৈ পথ প্ৰদৰ্শন কৰিব লাগে। শিক্ষামূলক ভিডিঅ’, অনলাইন পাঠ্যক্ৰম আৰু তথ্য অনুসন্ধানৰ জৰিয়তে জ্ঞান বৃদ্ধি কৰিব পাৰি, আৰু যুক্তিসংগত স্ক্ৰীন সময়ে জীৱনত ভাৰসাম্য আৰু মনোযোগ বজাই ৰাখিবলৈ সহায় কৰে ।

কৈশোৰকাল শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে জটিল আৰু সংবেদনশীল সময়। আত্মসন্দেহ, শৈক্ষিক চাপ আৰু ভৱিষ্যতৰ অনিশ্চয়তাই তেওঁলোকক প্ৰভাৱিত কৰে। এই সময়ত পিতৃ-মাতৃৰ ধনাত্মক আৱেগিক সমর্থন, উৎসাহ আৰু বিশ্বাসে সন্তানৰ আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰি তেওঁলোকক লক্ষ্য পূৰণৰ দিশে আগবাঢ়িবলৈ প্ৰেৰণা দিয়ে।

বন্ধৰ সময় শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে সামাজিক সচেতনতা আৰু সহানুভূতি গঢ়ি তোলাৰ ভাল সুযোগ। স্বেচ্ছাসেৱী কাম, সমাজসেৱা বা ওচৰ-চুবুৰীয়াক সহায় কৰাৰ জৰিয়তে তেওঁলোকে সমাজৰ বাস্তৱতা বুজে। এই অভিজ্ঞতাই দলগত কাম, নেতৃত্ব আৰু নাগৰিক দায়িত্ববোধ বিকাশ কৰি তেওঁলোকক দায়িত্বশীল ব্যক্তি হিচাপে গঢ়ি তোলে।

বন্ধৰ দিনত শিক্ষামূলক ভ্রমণ শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে মূল্যৱান অভিজ্ঞতা। সংগ্রহালয়, বিজ্ঞান কেন্দ্র, ঐতিহাসিক স্থান বা কৃষি ফার্ম আদি পৰিদৰ্শনে কৌতূহল আৰু জ্ঞান বৃদ্ধি কৰে। পিতৃ- মাতৃয়ে আলোচনা কৰি এই অভিজ্ঞতাক শিক্ষণীয় কৰি তুলিলে সন্তানৰ চিন্তাশক্তি, দৃষ্টিভংগী আৰু বিশ্বক বুজাৰ ক্ষমতা অধিক বিস্তৃত হয়।.

বন্ধৰ শেষত পিতৃ-মাতৃয়ে সন্তানক সময় কেনেকৈ কটালে সেই বিষয়ে চিন্তা কৰিবলৈ উৎসাহিত কৰিব পাৰে। কি শিকিলে, কি ভাল লাগিল আৰু কি দক্ষতা গঢ়ি উঠিল, সেই বিষয়ে আলোচনা কৰিলে ইতিবাচক অভ্যাস শক্তিশালী হয় আৰু সন্তানে অধিক সচেতন হৈ উন্নতিৰ প্ৰেৰণা লাভ কৰে।

বন্ধৰ সময় বিদ্যালয়ৰ চাপৰ অবিৰত অংশ হ’ব নালাগে। শিক্ষাৰ্থীৰ বাবে বিশ্রাম, খেলাধূলা আৰু আনন্দও সমান প্রয়োজনীয়। পিতৃ-মাতৃয়ে নিয়ন্ত্ৰণৰ পৰিৱৰ্তে বন্ধুসুলভ উৎসাহ আৰু সঠিক পথ নির্দেশনা দিলে বন্ধৰ দিনবোৰ শিক্ষণ, অভিজ্ঞতা আৰু ব্যক্তিগত বিকাশৰ মূল্যৱান সময়ত পৰিণত হয়।

স্কুলৰ গ্ৰীষ্মকালীন বন্ধ আৰু বাৰ্ষিক পৰীক্ষাৰ পিছৰ বিৰতি কেৱল জিৰণিৰ সময় নহয়, সচেতনভাৱে ব্যৱহাৰ কৰিলে এই সময় শিক্ষাৰ্থীৰ কেৰিয়াৰ সচেতনতা, দক্ষতা আৰু ব্য ক্তিগত বিকাশৰ বাবে মূল্যৱান সুযোগ। পিতৃ- মাতৃয়ে সন্তানক আত্ম-আৱিষ্কাৰ, পঢ়াৰ অভ্যাস, বিভিন্ন হ’বী, সৃজনশীল কার্যকলাপ আৰু নতুন দক্ষতা শিকাত উৎসাহিত কৰিব পাৰে। লগতে ক্রীড়া, শাৰীৰিক ব্যায়াম, অনুশাসন আৰু ইতিবাচক মানসিক সমর্থনো অত্যন্ত প্রয়োজনীয়। বিভিন্ন কেৰিয়াৰ বিকল্পৰ সৈতে পৰিচয় কৰাই দিয়া আৰু বাস্তৱ জীৱনৰ অভিজ্ঞতাৰ সুযোগ সৃষ্টি কৰিলে শিক্ষার্থীয়ে নিজৰ আগ্ৰহ আৰু লক্ষ্য ভালদৰে বুজি পায় ৷ এইদৰে পিতৃ-মাতৃৰ সচেতন পথ প্ৰদৰ্শনে সন্তানৰ আত্মবিশ্বাস বৃদ্ধি কৰি ভৱিষ্য তৰ বাবে শক্তিশালী ভেটি গঢ়ি তোলে আৰু সফল জীৱনৰ দিশে আগবঢ়াত সহায় কৰে ।

ফোন : ৯৪৩৫১-৮৮৬৩০