আমাৰ ওপৰেদি এটি দেৱদূত পাৰ হৈ গৈছিল

মূলঃ লাজ্‌লো ক্ৰাজ্‌নাহোৰকাই

ভাবানুবাদঃ নীলিম আকাশ কাশ্যপ

(লাজ্‌লো ক্ৰাজ্‌নাহোৰকাইৰ চমু পৰিচিতিঃ  বৰেণ্য হাংগেৰিয়ান সাহিত্যিক লাজ্‌লো ক্ৰাজ্‌নাহোৰকাইৰ জন্ম ১৯৫৪ চনৰ ৫ জানুৱাৰীত হাংগেৰীৰ গ্যুলা নামৰ চহৰখনত হৈছিল৷ গভীৰ, দীৰ্ঘ বাক্য আৰু কাব্যিক ভাষাৰ বাবে বিশ্বসাহিত্যত এজন অসাধাৰণ লেখক হিচাপে পৰিচিত লাজ্‌লো ক্ৰাজ্‌নাহোৰকাইৰ লেখক জীৱনৰ প্ৰথম উপন্যাস “Satantango”(১৯৮৫) য়েই তেওঁক পঢ়ুৱৈৰ মাজত বিশেষ চিনাকি দিছিল৷ উপন্যাসখনক পাছলৈ বে’লা তাৰে চলচ্ছিত্ৰৰ ৰূপ দিছিল৷ লাজ্‌লো ক্ৰাজ্‌নাহোৰকাই ৰচিত আন বিখ্যাত গ্ৰন্থসমূহৰ ভিতৰত “The Melancholy of Resistance”, “War and War”, “Baron Wenckheim’s Homecoming” বিশেষভাৱে উল্লেখযোগ্য৷ লাজ্‌লো ক্ৰাজ্‌নাহোৰকাইলৈ ২০২৫ চনত সাহিত্যৰ ন’বেল বঁটা আগবঢ়োৱা হয়৷ ন’বেল বঁটাৰ পূৰ্বে লাজ্‌লো ক্ৰাজ্‌নাহোৰকাইয়ে ২০১৫ চনত মেন বুকাৰ ইণ্টাৰনেচনেল প্ৰাইজ, ২০১৯ চনত ইউ এছ নেচনেল বুক এৱাৰ্ড ফৰ ট্ৰান্সলেটেড লিটাৰেচাৰ, ক’চ্ছুথ প্ৰাইজ আদি সন্মানীয় সাহিত্য বঁটা লাভ কৰিছিল৷

‘মই সকলোবোৰৰ বাবে সাজু৷’

তেওঁ স্বগতোক্তিৰ সুৰেৰে ক’লে৷ এ-কে-৭৪ টো অলপ আঁতৰলৈ ঠেলি বুলেটপ্ৰুফ ভেষ্টৰ তলত হাত দি তেওঁ কঁকালত খুঁচি ধৰিলে৷ লগে লগে আগবাঢ়ি আহি তেওঁ পুনৰ ক’লে–

‘এতিয়া মই সকলো ক’ব পাৰিম’

তেওঁ পাৰিব; কাৰণ এতিয়ালৈকে তেওঁ কোনো সুযোগেই পোৱা নাছিল৷ বোমা-বাৰুদৰ বাবে শুব নোৱাৰা অৱস্থাত, কেতিয়াবা অলপ বিশ্ৰামৰ সময়ত দুটা-এটা কথা ক’ব পাৰিছিল, কিন্তু এতিয়া তেওঁ সম্পূৰ্ণ কাহিনীটো একে লগে ক’ব পাৰিব৷ তেওঁ প্ৰথমে ক’লে— তেওঁ ‘ভৱিষ্যৎ বিশ্লেষক’ বা ‘ফিউচাৰোলজিষ্ট’ নহয়৷ সাধাৰণ জীৱনত তেওঁ এজন ‘ট্ৰেণ্ড বিশ্লেষক’ আছিল৷ যদিও ‘ট্ৰেণ্ড বিশ্লেষক’ বুলি কোৱাতকৈ তেওঁ নিজকে ‘পৰ্যবেক্ষক’ বুলি কৈহে বেছি ভাল পাইছিল৷ যেতিয়া ভৱিষ্যৎ বিশ্লেষকসকলে মনিটৰৰ আগত বহি থাকে, তেনে সময়ত তেওঁলোকৰ নিজৰ পদ্ধতি থাকে, মডেল থাকে; ‘ফিউচাৰ হুইল’ থাকে৷ কিন্তু তেওঁ যিদৰে সমাজ, মানৱজাতি, ৰবট আদি বৃহৎ পৰিসৰত চিন্তা কৰিছিল,  সেইবোৰ তেওঁলোকৰ বাবে কল্পনাতীত আছিল৷ এইবোৰে তেওঁলোকক অশান্ত কৰিছিল৷ সেয়ে তেওঁ ভৱিষ্যতৰ বিশ্লেষক নহয়— বৰং ধাৰণা, তথ্য আৰু পৰিসংখ্যাৰ বিশ্লেষক– এই তিনিটা শব্দৰ ওপৰত পৃথকভাৱে গুৰুত্ব আৰোপ কৰি তেওঁ নিজেই নিজক কৈছিল –

কিন্তু তেতিয়া মাত্ৰ এটা চকুহে অলপ ভাল অৱস্থাত আছিল যদিও দৃশ্যমানতা অস্পষ্ট আছিল৷ সেইবাবেই সুৰক্ষাৰ বাবে তেওঁ শুই থকা পেৰালেটবোৰৰ কাষৰ পৰা খুপি খুপি আগবাঢ়ি গৈছিল৷ কাৰণ যুদ্ধ আৰম্ভ হোৱাৰ প্ৰথম মাহতে তেওঁৰ বাঁও ভৰিখন কাটি পেলোৱা হৈছিল৷ যিহেতু তেওঁ খন্দৰৰ ভিতৰৰ দেৱালত ভৰ দি থোৱা লাঠীবোৰ সদায় খহি পৰিছিল– আৰু এতিয়া, আকৌ এবাৰ… তেওঁ সেইডাল ধৰি ৰাখিবলৈ সক্ষম নহয়৷ তেওঁ যি কৰিব পাৰিছিল সেইটো হ’ল– চোঁচৰা-বাগৰা কৰি ওচৰৰ মানুহজনৰ ওচলৈ গৈ তেওঁৰ বুকু, কান্ধ, ডিঙি আদি বিচাৰি চাবলৈ চেষ্টা কৰা আৰু সততে তেওঁৰ সংগীৰ মূৰটো গোট খাই থোৱা ক্লান্তিৰে ভৰা জেকেটৰ ওপৰত সযতনে থোৱা৷ কাৰণ তেওঁ লক্ষ্য কৰিছিল যে সেই মূৰটো কেঁচা মাটিত তললৈ নামি গৈ আছিল৷ তাৰ পিছত তেওঁ নিজৰ ধোঁৱাচ্ছন্ন সোঁফালৰ চকুটোৰে সেই মানুহজনৰ পেটৰ আঘাতৰ ফালে চাই থাকিল৷’

এই সময়ৰ ব্যাখ্যা কৰি তেওঁ পুনৰ স্বগতোক্তিৰ সুৰেৰে ক’লে–

‘চাওক বন্ধু, এইটো এক সৰল সূত্ৰ— একপ্ৰকাৰৰ এটা বন্ধ ব্যৱস্থা৷ পৃথিৱীৰ জনসংখ্যা বৃদ্ধি পাই এতিয়া চাৰে সাত বিলিয়ন হ’ল, অচিৰেই হয়তো ই আঠ বিলিয়ন হ’ব৷ আমি ভাবোঁ যে এইটো এক বৃহৎ আচৰিত কথা; দৰাচলতে কিন্তু নহয়৷ আমি আধা শতাব্দী ধৰি জানো যে মানুহৰ এই ভিৰৰ শেষত কিছুমান স্বয়ংক্ৰিয় সহযোগিতাৰ প্ৰয়োজন হ’ব৷’

তেওঁ লগতে ক’লে–

‘মানুহে সদায় একেধৰণৰ পৰিসৰৰ সৈতে একেধৰণৰ আচৰণ কৰে— আৰু তেওঁলোকে ভৱিষ্যৎ কি নুবুজে৷ তেওঁলোকে আগলৈ চাই আগবাঢ়ে, কিন্তু আগলৈ যোৱাৰ সঠিক দিশ কি হ’ব বুজি নাপায়৷ সকলো আপদ বা আপদৰ দৰে দেখা যায়৷’

কথাখিনি কৈ তেওঁ অলপ সময়ৰ বাবে নিজৰ দুচকু বন্ধ কৰিলে— যেন কিছু ক্ষণৰ বাবে সময়হে থমকি ৰ’ল৷ ক্ষণিক পিছতেই তেওঁ পুনৰ উচ্ছাৰণ কৰিলে–

‘মোৰ সকলো লিখা হৈ গৈছিল আৰু লিখাৰ আগতে জানিছিলোঁ যে ক’ত কি হ’ব৷ এয়া একেই চিৰাচৰিত কথা— যেতিয়া ব্ৰহ্মাণ্ডত  কোনো  নতুন উদ্ভাৱন বা বিপ্লৱ হয়, মানুহৰ বাবে সেয়া উপলব্ধিৰ আওতালৈ আহিবলৈ অলপ সময়ৰ প্ৰয়োজন হয়৷ কিন্তু সেই সময়ৰ আগতেই সকলো পদক্ষেপ গৃহীত হয়, আনকি তাৰ ফলাফলো নিৰ্ধাৰিত হৈ যায়৷ সেয়া মানুহে নিজৰ স্বাধীনতা বুলি ভাবে; কিন্তু সেয়া কেৱল মায়া৷’

তেওঁ কিছুক্ষণৰ বাবে পুনৰ নীৰৱে ৰ’ল৷ বাহিৰৰ পৰা ভাহি আহিছে বোমা-বাৰুদৰ শব্দ৷ দূৰত ক’ৰবাত বোমা বিস্ফোৰণৰ শব্দ শুনা গ’ল৷

‘মই যি কথা ক’ব বিচাৰিছিলোঁ, সেইবোৰ কেৱল দুৰ্ভাগ্যৰ কাহিনী নহয়৷ ই এক শিকনীয় গল্প বুলি মই ভাবোঁ৷ মানুহৰ সহায়কৰ্তা, বিজ্ঞান, কলা— এই সকলোবোৰে মানুহক নিজকে বচাবলৈ সম্ভাৱনা দিয়ে, সুযোগ দিয়ে৷ কিন্তু যদি আমাৰ মনৰ ভিতৰত ভয়, লোভ অথবা অহংকাৰ থাকে, এই সকলো প্ৰচেষ্টা বিফল হৈ পাৰে৷’

সন্মুখলৈ দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰি তেওঁ ক’লে৷ তেওঁৰ চাৱনিয়ে ক’ব খোজে— যেন সকলো দৃশ্য তেওঁৰ চকুত সংৰক্ষিত হৈছে৷ তেওঁ গুৰু-গম্ভীৰ স্বৰেৰে পুনৰ স্বগতোক্তিৰ সুৰেৰে ক’বলৈ ধৰিলে–

‘এজন দেৱদূত আমাৰ মূৰৰ ওপৰেৰে পাৰ হৈ গৈছিল৷ মই তেওঁক দেখিছিলোঁ৷ সেয়া আছিল এক অবিস্মৰণীয় মুহূৰ্ত৷ কিন্তু সেই দেৱদূতে আমাৰ জীৱন সলাব নোৱাৰে৷ ই মাথোঁ এক প্ৰেৰণাহে, মাথোঁ এক চেতনাৰ ৰেঘা– যাক আমি বুজি নাপাওঁ৷’

কথাখিনি কৈ উঠি তেওঁ আগবাঢ়ি গৈ মাটিত ভৰি থ’লে৷ তাৰ সমান্তৰালভাৱে এটা গভীৰ নিশ্বাস ল’লে তেওঁ৷

‘আমাৰ জীৱন অনিশ্চিত; কিন্তু  আমাৰ সৈতে শিক্ষা আছে৷ পিছে আমি নিৰন্তৰ চেষ্টা নকৰোঁ৷ যেতিয়াই আমি  ভয়ক আঁতৰাই  সাহসেৰে সৈতে আগবাঢ়িম— তেতিয়াই  আমি বাস্তৱত নতুন দিশ বিচাৰি পাম৷’

দাৰ্শনিক এগৰাকীৰ দৰে কথাখিনি কৈ তেওঁ নিশ্চুপ হৈ পৰিল৷ তেওঁৰ শব্দসমূহ যেন দূৰৰ বোমাৰ শব্দৰ সৈতে মিলি গৈছিল৷ পিছমুহূৰ্ততে তেওঁ পুনৰ হ’ল সশব্দ–

‘মই জানো যে এই কথাবোৰ কোৱাত মোৰ অলপ পলম হ’ল৷ কিন্তু এতিয়াও সময় আছে৷ যদি আমি নতুন উদ্যম, নতুন চিন্তা আৰু নতুন আশাৰে আগবাঢ়োঁ, তেতিয়া এই পৃথিৱী আৰু বেছি ধৈৰ্যশীল আৰু সহানুভূতিশীল হৈ উঠিব৷’

তেওঁ মাটিত বহি থাকিল৷ চকু বন্ধ কৰিলে তেওঁ৷ হয়তো কিবা ভাবিলে, নাইবা তেওঁ হয়তোবা হৃদয়ৰ শব্দ শুনিবলৈহে চেষ্টা কৰিলে৷

‘সঁচা এয়ে যে জীৱন বুজি পোৱা একেবাৰে সহজ নহয়৷’

তেওঁ পুনৰ আৰম্ভ কৰিলে–

‘কাৰণ আমি সময়ৰ সৈতে সদায় যুদ্ধ কৰি থাকোঁ৷ সন্মুখলৈ চাওঁ; কিন্তু আমাৰ দৃষ্টি সীমিত৷ আমি ভাবোঁ যে আমি স্বাধীন; কিন্তু বাস্তৱত সময় আৰু পৰিস্থিতিয়েহে আমাৰ পন্থা নিৰ্ধাৰণ কৰে৷’

বাহিৰৰ আকাশত ডাৱৰবোৰ লাহে লাহে শুভ্ৰ হৈ পৰিছে৷ দূৰৈত দেখা গৈছে আকাশেদি উৰি যোৱা এজাক পখী৷ পখীৰ জাকটোৱে উৰণত যেন মৃদু সুৰ তুলিছেহি সৃষ্টিৰ কোনো আৱহ সংগীতৰ৷ তেওঁ মৃদু হাঁহি এটা মাৰি আকৌ ক’লে–

‘যেতিয়া কোনো দেৱদূত আমাৰ ওপৰেদি পাৰ হৈ যায়, সেয়া কেতিয়াও দৃশ্যৰূপ নহয়; সেয়া মাথোঁ অন্তৰৰ অনুভূতি৷ সেই অনুভূতিয়ে আমাক কয়– আমি ভয়ক পৰিহাৰ কৰি সাহস আৰু আশাৰ  হাতত ধৰা উচিত৷’

কথাখিনি কৈ তেওঁ সামান্য আগবাঢ়ি গ’ল৷ তেওঁ গছৰ ছাঁত বহিল৷ বহিয়েই মাটিত হাত ৰাখি তেওঁ ক’লে–

‘মানুহে ভ্ৰান্তি কৰে, লোভৰ চিকাৰ হয়, কেতিয়াবা ভুল সিদ্ধান্ত গ্ৰহণ কৰে৷ কিন্তু যদি আমি মনোযোগ দি, চিন্তা কৰি আৰু দৃঢ় মানসিকতাৰ সৈতে আগবাঢ়োঁ, তেতিয়া নিশ্চিতভাৱে আমাৰ জীৱন নতুন আলোকেৰে উজলি উঠিব৷’

দূৰৈত এখন নদী৷ নৈ স্ৰোতত সেউজীয়া পাত আৰু পৰিপক্ব কাঠৰ ছাঁ একত্ৰিত হৈ যেন শান্তি আৰু নীৰৱতাৰ একধৰণৰ অনন্য অনুভূতি বিয়পাই দিয়াৰ প্ৰয়াস কৰিছে৷ সেইফালে গভীৰ দৃষ্টি নিক্ষেপ কৰি তেওঁ ক’লে–

‘নদীয়ে নীৰৱতাৰ পাঠ পঢ়ায়৷ সেয়ে নৈ নীৰৱে আগবাঢ়ে৷ সেয়ে নদীয়ে কোনো অশান্তি বা হাহাকাৰকেই প্ৰশয় নিদিয়ে৷ মানুহৰ ক্ষেত্ৰতো তেনে হ’ব পাৰে৷ যদি আমি অন্তৰলৈ চাই ন্যায়ৰ, সহানুভূতিৰ, আৰু প্ৰকৃত মৰমৰ পন্থা বাছি লওঁ, তেন্তে আমাৰ জীৱনৰ কথাবোৰো নদীৰ দৰে একেই হ’ব পাৰে৷’

তেওঁ চকু মেলি আকাশলৈ চালে৷ মেঘবোৰ লাহে লাহে আঁতৰিবলৈ ধৰিছে৷ সূৰ্যৰ ৰশ্মিয়ে মাটিত পৃথিৱীৰ বুকুত সানি দিছে স্বৰ্ণিল আভা৷

‘এই পৃথিৱীত আশা আৰু ভয় একে সময়তে থাকে৷ একেলগে থাকে৷ কিন্তু আশাই হ’ল সঁচা শক্তি, যি আমাৰ অন্তৰৰ দেৱদূতক উজ্জীৱিত আৰু উদ্দীপিত কৰে৷ যেতিয়া আমি সেই আশাৰ হাতত ধৰি আগবাঢ়োঁ, তেতিয়া আমাৰ জীৱন আৰু পৃথিৱী উভয়েই সলনি হয়৷’

কথাখিনি শেষ কৰিয়েই তেওঁ নিলগলৈ চাই মিচিকিয়াই হাঁহি পুনৰ ক’লে–

‘মই জানো যে আমাৰ সকলো প্ৰচেষ্টা, আমাৰ সকলো চিন্তা আৰু আমাৰ সকলো আশা একেলগে মিলি এদিন প্ৰকৃত পৰিৱৰ্তন সাধিব৷ সেয়া দেৱদূতে কঢ়িওৱা শিক্ষা— তেনেই সহজ; কিন্তু অতি গভীৰ৷’

সন্ধিয়া নামি আহিছে৷ ৰঙীন আকাশত সোণালী আৰু গুলপীয়া ৰশ্মিয়ে মিলিত হৈ লাহে লাহে আন্ধাৰক সাবটি ধৰিছে৷

চিন্তাক্লিষ্ট হৈ তেওঁ গছ এডালৰ তলত বহি আছে৷ তেওঁ যেন শান্তি আৰু নীৰৱতাৰ অনুভূতিৰ পোহৰত নিমজ্জিত হৈ আছে৷

হঠাৎ তেওঁ অনুভৱ কৰিলে– তেওঁ যেন এক নীৰৱ শক্তি তেওঁৰ অন্তৰৰ ভিতৰলৈ প্ৰৱেশ কৰিছে৷ এটা কোমল, অবিকল্প শক্তি— যিকোনো শব্দ বা দৃষ্টিৰে সীমাবদ্ধ নহয়৷ সেই সময়তে তেওঁৰ কাষলৈ এটা পখী উৰি আহিল আৰু মাটিত বহি পখীটোৱে চিঁ-চিঁয়ালে৷ তেওঁ হাঁহি মাৰি স্বগতোক্তি কৰিলে–

‘সৰু বস্তুবোৰেও আমাৰ জীৱনত গভীৰ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে৷ পখীৰ এই উৰণ, একেবাৰে সৰল, কিন্তু ই অন্তৰৰ এক গভীৰ সত্যক প্ৰতিফলিত কৰে৷’

তেওঁ হাত মেলি  মাটিৰ পৰা পানীৰ সৈতে খেলিবলৈ ধৰিলে৷ নদীৰ শীতলতা তেওঁৰ হাতে স্পৰ্শ কৰাৰ লগে লগে তেওঁ অনুভৱ কৰিলে যে সকলো চিন্তা আৰু ভয় যেন লাহে লাহে অন্তৰৰ পৰা আঁতৰিবলৈ ধৰিছে৷ দেৱদূতৰ উপস্থিতি– যাক তেওঁ দেখা পোৱা নাছিল, কিন্তু অনুভৱ কৰিছিল–সেই উপস্থিতিয়ে পিছে লাহে লাহে তেওঁৰ অন্তৰত আশাৰ পোহৰ হৈ ভৰি পৰিছেহি৷

‘প্ৰকৃতি, জীৱন আৰু সৃষ্টিৰ সকলো সৰু অংশ– সকলোৱে আমাক আমাৰ ভিতৰৰ দেৱদূতৰ সৈতে সংযোগ স্থাপন কৰে৷ আমি যদি মন খুলি এই সংযোগ অনুভৱ কৰোঁ, তেন্তে জীৱন কেতিয়াও একে হ’ব নোৱাৰে৷ আমি সৰু সৰু পদক্ষেপৰে সঁচা পৰিৱৰ্তন আনিব পাৰোঁ৷’

চকু বন্ধ কৰি তেওঁ গভীৰ শ্বাস ল’লে৷ সেউজীয়া পাতৰ মাজেৰে বতাহ বৈ থাকিল৷ সেই মলয়াই সুৰীয়া ধ্বনি হৈ হৃদয়ৰ গভীৰ-গহীন কোণত বাজি উঠিছে গীত হৈ৷

‘ভয়, দুখ আৰু অশান্তি– এইবোৰ কেতিয়াও চিৰস্থায়ী নহয়৷ আশা, সাহস, আৰু মৰমে সকলো সলনি কৰিব পাৰে৷ মই জানো, যদি আমি সঁচা প্ৰচেষ্টা কৰোঁ, তেন্তে সেই দেৱদূতৰ শক্তিয়ে আমাৰ জীৱন সম্পূৰ্ণৰূপে সলনি কৰিব পাৰে৷’

তেওঁ উঠি গৈ নদীৰ পাৰত পানীৰ দাপোণত নিজৰ মুখ চালে৷ নদীত বিচ্ছুৰিত হৈ থকা পোহৰত তেওঁৰ দুচকু তেজোদ্দীপ্ত হৈ উঠিছে৷

তেওঁ অনুভৱ কৰিলে– সঁচাকৈয়ে, জীৱনৰ সকলো মুহূৰ্তই এক গভীৰ শিক্ষা লৈ আহে৷ আমি যদি মনোযোগ দিওঁ, হৃদয় খুলি সেই শিক্ষা গ্ৰহণ কৰোঁ, তেন্তে আমাৰ অন্তৰৰ দেৱদূতজন লাহে লাহে জী উঠে আৰু আমাৰ জীৱনলৈ সত্যৰ পোহৰ কঢ়িয়াই আনে৷ এতিয়া তেওঁ অনুভৱ কৰিছে– দেৱদূতৰ মাৰফতত যেন জীৱন আৰু পৃথিৱীৰ মাজত এক নতুন সংযোগ গঢ়ি উঠিছে৷ নীৰৱতাৰ মাজেৰে, পানীৰ উজানত, আকাশৰ ৰঙীন পোহৰত নিজক নিমজ্জিত কৰি তেওঁ যেন বুজি উঠিছে– দেৱদূত পাৰ হৈ গুচি যায়, কিন্তু তেওঁ দিয়া শিক্ষা চিৰস্থায়ী হৈ ৰয়৷ আশা, সাহস, আৰু মৰমে জীৱনক লাহে লাহে পুনৰ গঢ়ি তোলে৷

পুৱাৰ ৰ’দৰ সোণবৰণীয়া ৰশ্মি নদীৰ ওপৰত পৰাৰ লগে লগে সকলো এক একক আৰু অনন্য উজ্জ্বলতাৰে জিলিকিবলৈ ধৰিলে৷ তেওঁ নদীৰ কাষৰ বাটেৰে খোজ কাঢ়িবলৈ ধৰিলে৷ এয়া যেন সাধাৰণ খোজ নহয়, প্ৰতিটো খোজে যেন নতুন আশাৰ বাটেৰে বাট বুলিছেহি৷

পাহাৰৰ নামানিত অজস্ৰ ফুল৷ শুভ্ৰ পুষ্প৷ তেওঁ লাহে লাহে ফুলবোৰ স্পৰ্শ কৰিলে; ফুলৰ শুভ্ৰ পাহিও স্পৰ্শ কৰিলে৷ পাহিখিলা কোমল আৰু সতেজ— যেন জীৱনৰ এক অনন্য বিস্ময় তেওঁৰ হাতত ধৰা দিছেহি৷ ইয়ে তেওঁৰ অন্তৰত শান্তি আৰু আনন্দৰ এনে এক অনুভূতি জগালে, যি পূৰ্বে তেওঁ কেতিয়াও অনুভৱ কৰা নাছিল৷

সেই মুহূৰ্ততে ফুলৰ কাষে কাষে উৰি থকা পখিলাবোৰ আহি তেওঁৰ হাতৰ ওপৰতে বহিলহি৷ পখিলাৰ কোমল পাখীৰ স্পৰ্শই তেওঁৰ হৃদয়তো মৃদু আৰু মধুৰ সুৰৰ সঞ্চাৰ কৰিলে৷ তেওঁ হাঁহি হাঁহি নিজেই নিজক ক’লে–

‘সৃষ্টিৰ আঁৰৰ সৰু সৃষ্টিসমূহেও আমাৰ জীৱন সলনি কৰিব পাৰে৷ আমি যদি মন খুলি সেই সৌন্দৰ্যক উপলব্ধি কৰোঁ, তেতিয়া ভয় আৰু দুখৰ ঠাইত আশা আৰু আনন্দ বসবাস কৰিব৷’

বোঁৱতী নদীখনৰ পানী লাহে লাহে পোহৰত চিকমিকাবলৈ ধৰিলে৷ তেওঁ নিজৰ প্ৰতিচ্ছবিও পানীত প্ৰতিফলিত হ’ল৷ তেওঁ নিজকে দেখিলে– নতুন ৰূপত— শান্ত, স্থিৰ, পূৰ্ণ আশাপূৰ্ণ আৰু মৰমৰ প্ৰতিফলনেৰে৷ প্ৰকৃতি, নদী, আৰু সৰু সৰু কিন্তু অনন্য সৃষ্টিসমূহে তেওঁৰ অন্তৰক দেৱদূতৰ উপস্থিতিৰ অনুভূতিৰে ভৰাই তুলিলে৷

তেওঁ অনুভৱ কৰিলে— এয়া যেন জীৱনক নতুন ৰূপত উপলব্ধি কৰাৰ সময়৷ প্ৰতিটো পদক্ষেপে, প্ৰতিটো উশাহে তেওঁৰ ভিতৰত থকা দেৱদূতৰ শক্তিক যেন লাহে লাহে অধিক দৃঢ়তৰ কৰি তুলিছে৷ তেওঁ বুজিলে— যি আশা, যি সাহস, যি মৰম দেৱদূতৰ সংস্পৰ্শত জন্ম ল’লে, সেইবোৰে তেওঁৰ জীৱনক লাহে লাহে পুনৰ গঢ়ি তুলিব৷

সৰু সৰু পদক্ষেপ, সৰু সৰু মুহূৰ্ত আৰু সৰু সৰু প্ৰচেষ্টাই জীৱনক এক অনন্য পৰিৱৰ্তনৰ দিশে আগবঢ়াই লৈ যায়৷ এই কথা তেওঁ হৃদয়ংগম কৰিছিল৷ সেয়ে তেওঁৰ অন্তৰৰ দেৱদূতে তেওঁক যেন কেৱল পোহৰলৈ নহয়, তেওঁৰ জীৱনৰ সকলো ক্ষুদ্ৰ বাটলৈও লাহে লাহে পোহৰ বিয়পাই দিছিল৷ জীৱনৰ এই নতুন পৃষ্ঠাই তেওঁক শিকালে– সৃষ্টিৰ সৌন্দৰ্য, সহানুভূতি আৰু মৰমে মানুহৰ অন্তৰৰ গভীৰ কোণৰ পৰা আশা আৰু শক্তিৰ উত্থান কৰিব পাৰে৷

আবেলি বেলিৰ অন্তিম ৰশ্মিয়ে পাহাৰত ঠেকা খাই  নদীৰ পানীত কোমল সোণালী আভাৰ সৃষ্টি কৰিছে৷ তেওঁ নদীৰ কাষত বহি আকাশলৈ চাই আছে৷ যেন সকলো নীৰৱ৷ সকলো শান্ত! যেন সকলো স্থিৰ৷ তেওঁৰ অন্তৰত এক গভীৰ ধ্যানময় অনুভূতিৰ জন্ম হ’ল৷ তেওঁ ভাবিবলৈ ধৰিলে– জীৱনৰ সৰু মুহূৰ্তবোৰ, সৰু পদক্ষেপবোৰ আৰু সৰু প্ৰচেষ্টাবোৰে কিমান ডাঙৰ প্ৰভাৱ পেলাব পাৰে!

তেওঁ চকু মেলি সন্মুখলৈ চালে৷ তেওঁ দেখিলে— নদীখনে যেন নিজৰ অন্তৰকে প্ৰতিফলিত কৰি আছে৷ পানীৰ শান্ত স্ৰোতে যেন তেওঁৰ মনৰ দুখবোৰ, অন্তৰত স্তুপীকৃত শংকাবোৰ আৰু একাকিত্বৰ ছাঁবোৰ ধুৱাই লৈ গ’ল৷ প্ৰতিটো ঢৌৰ সৈতে দেৱদূতৰ কোমল স্পৰ্শৰ অনুভূতি তেওঁৰ মনত শক্তিশালী হৈ উঠিল৷ তেওঁ অনুভৱ কৰিলে— দেৱদূত কেৱল এক আশাৰ প্ৰতীক নহয়; দেৱদূত অন্তৰৰ শক্তি আৰু মৰমৰ প্ৰতিফলন৷

পাহাৰৰ কেউদিশৰ শুভ্ৰ ফুল আৰু সেউজ পাতবোৰ, ফুলৰ সুবাস, পখিলাৰ উৰণ— এই সকলোৱে তেওঁৰ অন্তৰক নতুন ধৰণৰ শক্তি আৰু সৌন্দৰ্য প্ৰদান কৰিছিল৷ তেওঁ স্বগতোক্তি কৰিলে–

‘জীৱনে আমাৰ বাবে সদায়ে এক শিক্ষা লৈ আহে৷ যি আশাৰ বাবে আমি হৃদয়ৰ দুৱাৰ খুলি ৰৈ থাকোঁ, সেই আশাই আমাক অন্তৰৰ গভীৰ পৰা উজলাই তোলে৷’

ঠিক সেই মুহূৰ্ততে নদীৰ চৌপাশ চুই গ’ল মৃদু ধুমুহাৰ আভাসে৷ আকাশ আৰু ভূমি– উভয়তে ধুমুহাৰ ৰেঙনি৷ কিন্তু এই মুহূৰ্ততো তেওঁৰ অন্তৰৰ পোহৰ উজ্জ্বল হৈ আছেহি৷ তেওঁ বুজি উঠিছে– জীৱনত অৱসান আৰু আৰম্ভণি দুয়োটাই আছে, কিন্তু অন্তৰৰ আশা আৰু মৰমৰ শক্তি সদায় স্থায়ী৷

নদীৰ কোমল স্ৰোত আৰু পাহাৰৰ নীৰৱতা– সকলোতে তেওঁ অনুভৱ কৰিলে ক্ষণস্থায়ী জীৱনৰ দীৰ্ঘস্থায়ী সুন্দৰতাক৷ তেওঁ নিজৰ অন্তৰক প্ৰবোধ দিলে– এই অনুভূতি, এই শিক্ষা জীৱনৰ প্ৰতিটো পদক্ষেপত বহন কৰিব৷ সৃষ্টিৰ এই সৌন্দৰ্যৰ লগত আন্তৰিকভাৱে সংযুক্ত হৈ ৰাখি তেওঁ হৃদয়ংগম কৰিলে– জীৱন কেতিয়াও একাকী নহয়; আশা, মৰম আৰু প্ৰকৃতিৰ শক্তি সদায় মানুহৰ সৈতে থাকে৷

দিনৰ সমাপ্তিত ৰাতি নামি আহিছে৷ নিশাৰ আকাশত নক্ষত্ৰবোৰে ৰহস্যময় পোহৰৰ আভা ছটিয়াব বিচাৰিছে৷ তালৈ চাই তেওঁ অনুভৱ কৰিলে– দেৱদূতৰ পৰা পোৱা স্পৰ্শ আৰু সেই স্পৰ্শই শিকোৱা পাঠ তেওঁৰ জীৱনৰ সৰ্বদা অংশ হৈ থাকিব৷ প্ৰতিটো পদক্ষেপ, প্ৰতিটো সপোন, প্ৰতিটো চিন্তা— জীৱনৰ এই সকলোত দেৱদূতৰ স্পৰ্শৰ কোমল ছাঁ বিৰাজমান৷ অন্ততঃ তেওঁৰ অন্তৰৰ দেৱদূতে যেন লাহে লাহে বিৰাম ল’লে৷ কিন্তু তেওঁৰ মন আৰু জীৱনক সেউজীয়া ভৰাই পেলালে আশাৰে, মৰমেৰে, স্থিৰতাৰে৷ জীৱনে যেন এতিয়া নতুন ৰঙেৰে প্ৰজ্বলিত হৈ উঠিছে– দেৱদূতৰ স্পৰ্শেৰে অনুৰিক্ত হৈ, মানৱীয় আশা আৰু সৌন্দৰ্যৰ এক চিৰস্থায়ী প্ৰতিফলন হৈ৷

ফোনঃ ৭৬৬৩৯-৫৭৫০০